مذاکرات غیرمستقیم میان ایران و ایالات متحده روز سهشنبه در ژنو با میانجیگری عمان برگزار شد و پس از حدود سه ساعت و نیم رایزنی، دو طرف از دستیابی به یک «برداشت مشترک درباره اصول راهنما» خبر دادند. با این حال، مقامهای ایرانی تأکید کردند این توافق به معنای نزدیک بودن توافق نهایی نیست و همچنان اختلافات مهمی باقی مانده است.
جزئیات نشست ژنو؛ چه کسانی حضور داشتند؟
هیأت ایرانی به ریاست عباس عراقچی در این نشست شرکت کرد. در سوی مقابل، استیو ویتکاف به عنوان نماینده ویژه آمریکا در مذاکرات حضور داشت. گفتوگوها به صورت غیرمستقیم و با انتقال پیامها از طریق هیأت عمانی انجام شد؛ مدلی که در ماههای اخیر برای کاهش تنش و مدیریت فضای سیاسی مورد استفاده قرار گرفته است.
به گفته منابع نزدیک به مذاکرات، فضای گفتوگوها «حرفهای و جدی» توصیف شده، اما اختلافات بر سر برخی موضوعات کلیدی همچنان پابرجاست.
عراقچی: به چارچوب کلی رسیدیم اما فاصله زیاد است
عراقچی پس از پایان نشست اعلام کرد طرفین بر سر «چارچوبهای کلی» به تفاهم رسیدهاند اما «فاصله تا توافق همچنان قابل توجه است». به گفته او، قرار است ظرف دو هفته آینده پیشنهادهای فنیتری میان طرفین ردوبدل شود تا امکان ورود به مرحله بعدی مذاکرات فراهم شود.
او همچنین تأکید کرد که هرگونه توافق احتمالی نیازمند تضمینهای مشخص و رفع نگرانیهای دو طرف خواهد بود.
موضع آمریکا؛ مذاکرات مثبت اما پیچیده
یک مقام آمریکایی مذاکرات را «مثبت اما پیچیده» توصیف کرد و گفت روند گفتوگوها ادامه خواهد یافت. واشینگتن همزمان تأکید کرده است که هدف اصلی آن جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هستهای است و خطوط قرمز خود را در این زمینه تغییر نداده است.
بر اساس اعلام مقامهای آمریکایی، هرگونه پیشرفت در مذاکرات منوط به اقدامات عملی و قابل راستیآزمایی خواهد بود.
همزمانی مذاکرات با تحرکات نظامی در خلیج فارس
در حاشیه مذاکرات ژنو، تحرکات امنیتی در منطقه خلیج فارس نیز مورد توجه قرار گرفت. گزارشها حاکی است که ایران همزمان با آغاز نشست، رزمایشهایی را در نزدیکی تنگه هرمز برگزار کرده است؛ گذرگاهی راهبردی که بخش قابل توجهی از انرژی جهان از آن عبور میکند.
این همزمانی، از نگاه تحلیلگران، نشاندهنده تداوم فضای بازدارندگی در کنار مسیر دیپلماتیک است؛ پیامی که هم به طرف مقابل و هم به بازیگران منطقهای مخابره میشود.
چشمانداز پیش رو؛ مسیر دیپلماسی ادامه دارد
این نشست در شرایطی برگزار شد که تنشها بر سر برنامه هستهای ایران در ماههای اخیر افزایش یافته و تلاشهای دیپلماتیک برای شکلدهی به چارچوبی جدید شدت گرفته است. با این حال، خروجی رسمی مذاکرات ژنو فعلاً در سطح «اصول کلی» باقی مانده و وارد جزئیات اجرایی نشده است.
بر اساس اعلام طرفین، دور بعدی گفتوگوها پس از تبادل پیشنهادهای فنی برگزار خواهد شد. اکنون نگاهها به دو هفته آینده و میزان انعطافپذیری سیاسی دو طرف دوخته شده است.
