محورهای اصلی مذاکرات ژنو
بر اساس گزارشها، تمرکز اصلی این دور از مذاکرات بر سه موضوع کلیدی بوده است:
-
سرنوشت مناطق شرقی اوکراین و خطوط تماس فعلی
-
تضمینهای امنیتی پس از جنگ
-
سازوکارهای نظارتی و بینالمللی برای اجرای توافق احتمالی
گفتوگوها با حضور هیئتهای دیپلماتیک و نظامی سه کشور انجام شده و فضای مذاکرات در روز نخست «طولانی و پرتنش» توصیف شده است؛ بهگونهای که رایزنیها به روز دوم کشیده شد.
اختلافات سرزمینی؛ گره اصلی مذاکرات
اوکراین تأکید کرده است که هیچ توافقی نباید به قیمت از دست دادن اراضی یا تضعیف حاکمیت ملی این کشور تمام شود. در مقابل، مواضع روسیه همچنان بر تغییر خطوط مقدم و پذیرش واقعیتهای میدانی متمرکز است. این شکاف سیاسی نشان میدهد که دور جدید مذاکرات هنوز نتوانسته گرههای اصلی جنگ را باز کند.
تحلیلگران معتقدند بدون رسیدن به درکی مشترک درباره وضعیت مناطق مورد مناقشه، احتمال دستیابی به توافق جامع پایین خواهد بود.
همزمانی دیپلماسی و درگیری نظامی
تنها ساعاتی پیش از آغاز مذاکرات، روسیه حملات گستردهای با موشک و پهپاد علیه زیرساختهای اوکراین انجام داد؛ اقدامی که فضای دیپلماسی را پیچیدهتر کرده است. ادامه عملیات نظامی همزمان با گفتوگوهای سیاسی، پیام روشنی از تداوم فشار میدانی در کنار مذاکره ارسال میکند.
این وضعیت سبب شده برخی ناظران، مذاکرات ژنو را «مدیریت بحران» بدانند نه «پایان قطعی جنگ».
تأثیر مذاکرات بر بازار نفت
یکی از موضوعات مهم در حاشیه این نشست، واکنش بازارهای جهانی انرژی است. در آستانه مذاکرات، قیمت نفت به دلیل خوشبینی محتاطانه نسبت به کاهش تنشها و احتمال افزایش عرضه، تا حدی تثبیت یا اندکی کاهش یافته است. اما همچنان عدم قطعیت سیاسی مانع از شکلگیری روند پایدار قیمتی شده است.
کارشناسان اقتصادی یادآور شدهاند در صورت دستیابی به توافق صلح و کاهش تحریمهای مرتبط با انرژی علیه روسیه، امکان بازگشت بخشی از نفت این کشور به بازار رسمی وجود دارد؛ عاملی که میتواند فشار نزولی بر قیمتها وارد کند.
در مقابل، تنشهای همزمان در خاورمیانه و ریسکهای ژئوپلیتیکی، از جمله نگرانیها درباره امنیت مسیرهای انتقال انرژی مانند تنگه هرمز، همچنان عاملی بازدارنده در برابر کاهش شدید قیمتها محسوب میشود.
چشمانداز پیش رو در مذاکرات
در حالی که مذاکرات ژنو وارد روز دوم شده، هنوز نشانهای از توافق قریبالوقوع دیده نمیشود. با این حال، ادامه گفتوگوها نشان میدهد کانال دیپلماتیک همچنان باز است. نتیجه این مذاکرات نه تنها آینده جنگ در اروپا، بلکه روند بازارهای جهانی انرژی و ثبات ژئوپلیتیکی را نیز تحت تأثیر قرار خواهد داد.


