در حال حاضر، دنیای دیجیتال با سرعتی باورنکردنی در حال گسترش بوده و شاهد درهم تنیده شدن واقعیت های فیزیکی و مجازی هستیم. متاورس، یکی از مهم ترین مفاهیم در این تحول بزرگ محسوب شده و باعث محو شدن فاصله بین دنیای واقعی و فضای دیجیتال شده است. یکی از فناوری های کلیدی و تأثیرگذار در متاورس، واقعیت افزوده است که باعث ارتقای درک کاربران از جهان پیرامون خود می شود. در این مقاله، شما با ارتباط واقعیت افزوده و متاورس، مزایا و نقش این فناوری برای شکل دهی آینده متاورس آشنا خواهید شد. با ما همراه باشید.
منظور از ارتباط واقعیت افزوده و متاورس چیست؟
واقعیت افزوده، فناوری است که اطلاعاتی مانند تصاویر، فایل های صوتی یا متن را در اختیار کاربران دنیای واقعی قرار می دهد. بر خلاف فناوری واقعیت مجازی (VR) کاربران را در یک محیط کاملاً دیجیتال غوطه ور میکند، AR با محتوای رایانهای، مکمل دنیای واقعی است. این محتوا شامل هر چیزی از مدلهای سهبعدی و انیمیشنها گرفته تا اطلاعات زمینهای است. اجزاء کلیدی واقعیت افزوده شامل دستگاههای سختافزاری و برنامههای نرمافزاری هستند. میتوان قابلیتهای AR را از طریق دستگاههای مختلف مانند موبایلهای هوشمند، تبلتها، عینکهای AR و گجتهای پوشیدنی عرضه کرد.
واقعیت افزوده متاورس (AR) به معنای یکپارچهسازی فناوری AR در حوزه متاورس است. متاورس یک فضای اشتراکی مجازی است که قابلیتهای رسانههای اجتماعی، بازیهای آنلاین، واقعیت افزوده، واقعیت مجازی و سایر فناوریهای فراگیر را درهمآمیخته است. در واقع متاورس، یک جهان مجازی گسترده و درهمتنیده است که در آن کاربران با یکدیگر و با اشیا دیجیتال بهصورت بلادرنگ، تعامل میکنند.
واقعیت افزوده متاورس از قابلیت های AR بهره برده و آنها را به دنیای مجازی فراگیر متاورس تعمیم می دهد. AR متاورس به عنوان پلی بین جهان های مجازی و فیزیکی عمل کرده و کاربران می توانند واقعیت افزوده را نه تنها در محیط فیزیکی اطراف خود، بلکه در فضاهای مجازی متاورس تجربه کنند. این یکپارچگی باعث ارتقای تجربه فراگیر از متاورس با معرفی المانهای تعاملی و پویا برای مشارکت کاربران می شود.

کاربردهای واقعیت افزوده
واقعیت افزوده کاربردهای قابلتوجهی در صنایع مختلف مانند گیمینگ، حوزه سلامت، معماری و تولید دارد. در گیمینگ، بازیهای AR مانند پوکمون گو (Pokemon GO) شهرت زیادی با یکپارچهسازی کاراکترها و المانهای مجازی در محیطهای واقعی پیدا کرده و باعث تشویق کاربران برای کاوش در محیط اطراف خود شده است. در حوزه سلامت، فناوری واقعیت افزوده میتواند به جراحان با ارائه تصاویر لحظهای از اعضای داخلی بدن در طی جراحی کمک کرده و باعث بهبود و کارایی جراحی شود.
به طور مشابه، معماران و مهندسان از AR برای تصویرسازی و مدیریت مدلهای سهبعدی ساختمانها یا طرحها در فضای فیزیکی استفاده میکنند بهنحویکه این فرایند به تسهیل فرایند طراحی کمک میکند. واقعیت افزوده میتواند در بخش آموزش نیز نقش مؤثری ایفا کند. این فناوری باعث تجربیات یادگیری تعاملی و غنیتر کردن محتوای آموزشی میشود.
با تکامل AR و دسترسی روزافزون به این فناوری، انتظار میرود تأثیر آن در جامعه نیز بهمراتب بیشتر شود. از تحول بزرگ در شیوه تعامل با محتوای دیجیتال تا متحول کردن صنایع و تجربیات روزانه، AR ابزار قدرتمندی برای نوآوری و خلاقیت در عصر دیجیتال محسوب میشود. ادامه پیشرفتهای AR باعث کاربرد بیشتر آن در زندگی روزمره ما و بازآفرینی نحوه ادراک و تعامل ما با جهان پیرامون خود میشود.

انواع واقعیت افزوده
بررسی انواع نسخههای واقعیت افزوده، باعث شناخت کاربردهای واقعیت افزوده و ارزش آنها میشود. در این بخش، برخی از برجستهترین انواع واقعیت افزوده و کاربردهای آنها را ارزیابی میکنیم.
واقعیت افزوده مبتنی بر نشانگر
در روش واقعیت افزوده مبتنی بر نشانگر، دستگاهها تصاویر را گرفته و از پردازش تصویر در کنار ردیابی نشانگر برای موقعیتیابی دقیق اشیا مجازی استفاده میکنند. این نشانگرها که در یک پایگاهداده وجود دارند، به شناسایی موقعیت بهینه المانهای مجازی کمک میکنند. یکی از مثالهای این فناوری در فیلترهای اسنپ چت و اینستاگرام مشاهده میشود بهنحویکه نشانگرها به قرارگیری فیلترها در تصاویر لحظهای گرفته شده توسط کاربران کمک میکنند.
واقعیت افزوده بدون نشانگر
سیستمهای AR بدون نشانگر بدون تصاویر یا آبجکتهای پیشفرض اجرا میشوند. این شیوه کاربرد زیادی در متاورس دارد. این روش از اپهای آنلاین و کسبوکارهای مختلف با بهرهگیری از اطلاعات موقعیت جغرافیایی استفاده میکند. AR بدون نشانگر از فناوریهایی مانند شتابسنجها، GPS و ژیروسکوپها بهره میبرد. انواع واقعیت افزوده بدون نشانگر، در جدول زیر بررسی شدهاند.
|
واقعیت افزوده بر مبنای موقعیت مکانی این روش از GPS، وایفای یا سایر فناوریهای ردیابی موقعیت برای ارائه اطلاعات دیجیتال در دنیای فیزیکی بر اساس موقعیت لحظهای کاربر استفاده میکند. این روش برای ناوبری، گردشگری و عرضه اطلاعات مختص یک موقعیت مکانی مناسب است. به طور مثال، کاربران میتوانند به دادههای تاریخی درباره نمادهای تاریخی دسترسی داشته باشند. |
|
واقعیت افزوده تلفیقی در این روش، محتوای دیجیتال با نمای کاربر از دنیای واقعی تطبیق مییابد و در یک فضا اجرا میشود. این روش بیشتر در فیلترهای AR برای رسانههای اجتماعی میشود، بهنحویکه اشیای دیجیتال مانند کلاه یا عینک به طور آنی بر روی صورت کاربر قرار میگیرد. همچنین این روش برای تجربههای مجازی پوشیدن و پرو کردن استفاده میشود بهنحویکه مشتریان میتوانند ظاهر لباسها را بر روی خود پیش از خرید آنها، مشاهده کنند. |
|
واقعیت افزوده مبتنی بر پروجکشن بر خلاف انواع دیگر واقعیت افزوده که متکی بر موبایلهای هوشمند یا دستگاههای پوشیدنی هستند، AR مبتنی بر پروجکشن از پروژکتورها برای نمایش محتوای دیجیتال در سطوح فیزیکی استفاده میکنند. این روش باعث تجربیات تعاملی در فضاهای عمومی مانند تأسیسات هنری یا نمایشگاههای آموزشی میشود. به طور مثال، موزهها میتوانند اطلاعات یا انیمیشنهای بیشتر در مورد آثار باستانی را بهمنظور ارائه اطلاعات بیشتر درباره تاریخچه یا اهمیت آنها، تصویر کنند. |
|
واقعیت افزوده با کانتورها این روش متمرکز بر تشخیص و اعمال شکلها یا کانتورهای خاص در محیط است. این روش عموماً در محیطهای صنعتی برای نگهداری و تعمیر استفاده شده بهنحویکه پوششهای AR میتوانند اجزاء کلیدی را نشان داده و دستورالعمل گامبهگام در مورد دستگاهها را ارائه کنند. همچنین AR مبتنی بر کانتور باعث ارتقای تجربه گیمینگ با یکپارچهسازی موانع یا کاراکترهای مجازی در محیط فیزیکی اطراف و ایجاد سناریوهای گیمپلی جذاب میشود. |
تفاوت واقعیت افزوده با واقعیت مجازی
واقعیت افزوده (AR) و واقعیت مجازی (VR) فناوریهایی هستند که تفاوت معناداری در رویکرد و کاربرد بهخصوص پیرامون نقش خود در متاورس دارند. هر چند هر دو فناوری، نقشی حیاتی برای پیشبرد تعاملات در متاورس دارند، اما بر اساس اصول متفاوتی عمل میکنند.
واقعیت مجازی باعث غوطهور شدن کاربران در یک محیط کاملاً شبیهسازی شده میگردد و محیط فیزیکی آنها را با آبجکتهای دیجیتال جایگزین میکند. در طرف مقابل، واقعیت افزوده المانهای مجازی را در دنیای واقعی درهمآمیخته و باعث ارتقای دیدگاه کاربران از طریق عرضه اطلاعات بیشتر در محیط اطراف آنها میشود. تجربیات AR از طریق دستگاههایی مانند موبایلهای هوشمند در دسترس بوده و باعث افزایش جذابیت و کاربرد آنها میشوند.
در حوزه متاورس، واقعیت مجازی موجب تسهیل تجربیات فراگیر در محیطهای ترکیبی شده و روشهای تازهای را برای تعامل در فضاهای مجازی ایجاد میکنند. در طرف مقابل، واقعیت افزوده باعث غنی شدن تجربیات واقعی با یکپارچهسازی المانهای مجازی شده و تعاملات کاربران را در متاورس با حفظ ارتباط با واقعیت فیزیکی، ارتقا میدهد.
فناوریهای کلیدی AR در متاورس
فناوریهای AR نقش مهمی در ایجاد تجربیات جذاب با ادغام واقعیت و تصویرسازی دیجیتال ایفا میکند. در این بخش، مهمترین فناوریهای مورد استفاده AR در متاورس را بررسی میکنیم.
بینایی رایانه
این فناوری اهمیت زیادی در ارتقای تجربیات واقعیت افزوده (AR) در متاورس با ردیابی دقیق حرکات آنی و محیط اطراف دارد. سیستمهای بینایی رایانه با بهرهگیری از الگوریتمهای پیچیده و دادههای ورودی دوربین، اشیا، سطوح و حالت بدن افراد را در دنیای فیزیکی، شناسایی و تحلیل میکنند. این قابلیت باعث یکپارچگی محتوای مجازی در محیط اطراف کاربران و بهبود تعامل آنها میشود.
رندرینگ لحظهای
دیگر جزء مهم AR در متاورس، رندرینگ لحظهای شامل تولید تصاویر واقعی و پوشش یکپارچه آن در فضاهای فیزیکی است. موتورهای پیشرفته رندرینگ از تکنیکهایی همچون برنامهنویسی شیدر، نگاشت بافت و شبیهسازی نور برای ایجاد المانهای مجازی جذاب که با دنیای واقعی آمیخته شدهاند، استفاده میکنند. این قابلیت برای ایجاد تجربیات فراگیر AR با سطح بالایی از واقعگرایی و جزئیات حیاتی است و باعث ارتقای مشارکت و رضایتمندی کاربران میشود.
حسگرها
تجربیات AR در متاورس، اتکای زیادی به فناوری حسگر برای جمعآوری و تفسیر دادهها درباره عمق، حرکت و جهتیابی دارند. این حسگرها که شامل شتابسنج، ژیروسکوپ و دوربینهای عمیق هستند، دادههای ورودی حیاتی را برای شناخت حرکات و تعاملات کاربران با اشیا مجازی عرضه میکنند. با ثبت دقیق اطلاعات فضایی، حسگرها باعث تنظیم دقیق محتوای مجازی با محیط فیزیکی شده و تجربه کاملی از AR را به ارمغان میآورند.
اینترنت پرسرعت
جریان بیوقفه و یکنواخت دادهها، نقشی حیاتی برای بهرهگیری از تجربیات AR در متاورس دارد. اتصال اینترنت پرسرعت باعث اطمینان از انتقال یکپارچه حجم انبوهی از دادهها بین دستگاهها و سرورها، پشتیبانی از رندرینگ آنی، انتشار محتوا و ویژگیهای تعاملی میشود. هنگام استفاده از برنامههای AR از طریق دستگاههای موبایل، عینکهای هوشمند یا سایر دستگاههای متصل، استفاده از اینترنت پرسرعت و قدرتمند برای حفظ کارایی AR در متاورس ضروری است.

نمونههای برجسته کاربرد AR در متاورس
در این قسمت، مثالهایی از شرکتهایی که از واقعیت افزوده در متاورس استفاده کردهاند، مطرح میشوند.
متا (فیسبوک سابق)
فعالیت متا درباره تجربیات خرید AR در متاورس، فراتر از لباسها یا لوازم تزیینی مجازی است. متا به دنبال ایجاد فروشگاههای بزرگ مجازی است تا کاربران امکان جستجو، تعامل با محصولات و خرید در یک محیط کاملاً یکپارچه را داشته باشند. این تجربه خرید فراگیر نهتنها باعث راحتی کاربران شده، بلکه فرصتهای جدید و نوآورانهای را برای برندهای مختلف برای ارتباط با مشتریان ایجاد میکند.
نیانتیک
شرکت نیانتیک که شهرت زیادی بهخاطر ایجاد بازی Pokemon GO دارد، به دنبال استفاده از تخصص کارشناسان خود در حوزه AR مبتنی بر موقعیت مکانی برای پیشتازی در راهکارهای تبلیغاتی در متاورس است. این شرکت علاوه بر تبلیغات استاتیکی رایج، به دنبال ایجاد بیلبوردهای مجازی پویا و تبلیغات تعاملی مرتبط با مناطق جغرافیایی مختلف است. این رویکرد باعث محو شدن فاصله بین فضاهای فیزیکی و مجازی و ایجاد فرصتهای بازاریابی جذاب برای کسبوکارها در کنار ارتقای تجربه کلی متاورس برای کاربران میشود.
مایکروسافت
مایکروسافت با هدست واقعیت افزوده HoloLens در حال درنوردیدن مرزهای فضاهای کاری جمعی در متاورس است. تیمهای دورکار با ایجاد محیطهای مجازی مشترک به دنبال مشارکت یکپارچه فعالیتهای مختلف مانند طوفان فکری و همکاری در پروژههای مشترک هستند. این فضاهای کاری مجازی نهتنها باعث افزایش بهرهوری میشوند، بلکه باعث گسترش خلاقیت و کار تیمی صرفنظر از فاصله جغرافیایی میشود.
اپل
ARKit اپل صرفاً محدود به برنامههای آموزشی نیست؛ این ابزار در حال ایجاد تحول درباره نحوه یادگیری و تجربه جهان اطراف در متاورس است. از کالبدشکافی قورباغههای مجازی تا کاوش آثار و اماکن باستانی، اپلیکیشنهای تحت ARKit در حال ایجاد تغییرات بزرگ در آموزش با مهیا کردن شبیهسازیهای فراگیر، درسهای تعاملی و سفرهای مجازی است. این تجربه یادگیری فراگیر باعث افزایش مشارکت دانشآموزان و دانشجویان و جذابیت بیشتر محتوای آموزشی برای یادگیرندگان در تمامی سنین میشود.
انویدیا
انویدیا یکی دیگر از شرکتهای بزرگی بوده که به دنبال بهرهگیری از ارتباط واقعیت افزوده و متاورس است. GPUهای قدرتمند انویدیا به دنبال توسعه گرافیک واقعی AR در متاورس و استفاده از تجربیات فراگیر مانند کنسرتهای مجازی، اجرای تئاتر و رویدادهای زنده هستند. همچنین فناوری انویدیا امکان ارتقای تعاملپذیری و فرصت کافی برای کاربران جهت مشارکت در محیطها و تجربیات مجازی را فراهم کرده است. رویکرد انویدیا باعث ایجاد فرصتهای تازه برای سرگرمی، تعاملات اجتماعی و خلاقیت در متاورس میشود.
کلام پایانی
در این مقاله، تلاش کردیم تا با بررسی ارتباط واقعیت افزوده و متاورس، نقش این فناوری پرکاربرد را در جهان متاورس بررسی کنیم. واقعیت افزوده، یک فناوری تحولآفرین در متاورس است و باعث ایجاد فرصتهای منحصربهفرد برای ادغام یکپارچه جهانهای مجازی و فیزیکی میشود. البته بهرهگیری از واقعیت افزوده در متاورس بدون چالش نیست. مشکلات فنی مانند یکپارچهسازی کامل در دستگاهها و پلتفرمها و همچنین حل مسئله حریم خصوصی و امنیت، حائز اهمیت هستند.


