یکی از جذابترین داراییهای دیجیتالی که پس از ارزهای دیجیتال، تحول بسیار بزرگی را در بازار کریپتو رقم زد، NFTها هستند. ظهور توکنهای غیرقابلتعویض یا NFT با امکان توکنیزه شدن و معامله امن داراییهای دیجیتال در بستر بلاک چین، باعث جلبتوجه طیف گستردهای از جامعه کریپتو شد. در این مقاله قصد داریم ابتدا به این سؤال که NFT چیست پاسخ دهیم و سپس با چگونگی کارکرد، مزایا و معایب و سایر اطلاعات مفید درباره این داراییهای دیجیتالی پرطرفدار آشنا شویم. همراه ما باشید.
NFT چیست؟
توکنهای غیرقابلتعویض (NFTها)، داراییهای دیجیتال منحصربهفردی هستند که در بستر بلاک چین و فناوری لجر دیجیتال غیرمتمرکز، نگهداری و مدیریت میشوند. هر NFT مجزا و غیر قابل تکثیر است.

بر خلاف ارزهای دیجیتال مانند بیت کوین و اتریوم که تعویضشدنی بوده و میتوان آنها را تعویض کرد، NFTها مالکیت محتوا یا داراییهای دیجیتالی خاصی را مانند آثار هنری، کلکسیونیها، املاک مجازی، موسیقی، ویدئوها یا هر نوع دیگر محتوای دیجیتال را نمایندگی میکنند. هر NFT دارای یک کلانداده است که موید اعتبار، تاریخچه مالکیت و سایر اطلاعات مرتبط بوده و سابقهای شفاف و تغییرناپذیر از مالکیت را ارائه میکند.
تفاوت ارزهای دیجیتال با NFT چیست؟
هر چند NFTها و ارزهای دیجیتال از فناوری بلاک چین استفاده میکنند، اما خصوصیات و قابلیتهای متفاوتی دارند که عبارتاند از:
| ارزهای دیجیتال | NFTها |
| تعریف
ارزهای دیجیتال، ارزهای مجازی یا دیجیتالی هستند که از رمزنگاری برای پیشگیری از جعل استفاده میکنند. بنیاد بسیاری از شبکههای غیرمتمرکز ارز دیجیتال، فناوری بلاک چین است. |
تعریف
NFTها، غیرقابلتعویض هستند و در نتیجه بر خلاف ارزهای دیجیتال، نمیتوان آنها را با توکنهای NFT دیگر تعویض کرد. |
| معامله
ارزهای دیجیتال، داراییهای تعویضپذیر هستند و میتوان هر ارز دیجیتال را با ارز دیجیتال دیگری که ارزش یکسانی دارند، جایگزین کرد. در معامله ارزهای دیجیتال، ارزش ذاتی دارایی معامله میشود. |
معامله
هر NFT منحصربهفرد است و امکان تعویض آن با NFT دیگر وجود ندارد. هنگام معامله NFTها، خود دارایی معامله میشود. |
| هدف
ارزهای دیجیتال همانند ارزهای معمول مانند دلار آمریکا، ابزار معامله و ابزاری برای تبادل اطلاعات دیجیتال و برطرف کردن مسائل مرتبط با ارزهای موجود است. این قابلیت، امکان خرید و پرداخت محصولات و سرویسها و همچنین تراکنشهای پرسرعت، امن و غیرمتمرکز را ممکن میسازد. |
هدف
هدف اصلی NFT، اثبات مالکیت برای یک دارایی دیجیتال است. میتوان از NFTها برای ارائه آیتمهایی همچون ویدئوها، تصاویر، فایلهای صوتی و شکلهای دیگری از محتوای دیجیتال استفاده کرد. همچنین میتوان از NFTها به نمایندگی از اشیا فیزیکی مانند آثار هنری، کلکسیونیها و حتی املاک بهره برد. |
| نوسان
ارزهای دیجیتال شهرت زیادی به خاطر نوسان خود دارند. |
نوسان
NFTها ثبات بیشتری نسبت به ارزهای دیجیتال دارند؛ زیرا در معرض فشارهای بازار همانند ارزهای دیجیتال نیستند. NFTها بر اساس مزیتهای خود ارزشگذاری میشوند و قیمت آنها در معرض نوسان کل بازار قرار نمیگیرد. |
NFTها چگونه کار میکنند؟
فناوری بلاک چین، زیرساخت اصلی است که امکان ایجاد، مدیریت و انتقال NFTها را مهیا میکند. این فناوری، یک لجر دیجیتالی غیرمتمرکز است که تراکنشها در سراسر شبکهای از رایانهها بهصورت کاملاً امن، شفاف و تغییرناپذیر ثبت میکند. هر بلوک در بلاک چین حاوی هش کریپتوگرافی بلوک قبلی است که زنجیرهای از بلوکهای غیرقابلتغییر را ایجاد میکند.
ماهیت غیرمتمرکز فناوری بلاک چین موجب میشود تا تراکنشهای NFT شفاف و مقاوم در برابر هر گونه دستکاری باشند. هنگامی که یک NFT ایجاد میشود، اطلاعات مالکیتی، کلانداده و تاریخچه تراکنش آن در بلاک چین ثبت شده و سابقهای دائمی و قابل راستیآزمایی از مالکیت ارائه میشود.
قراردادهای هوشمند و نقش آنها در تراکنش NFTها
قراردادهای هوشمند، قراردادهای خودگردانی هستند که بندهای توافق آن به طور مستقیم تبدیل به کد میشوند. این قراردادها به طور خودکار، بندهای قرارداد را هنگام برآورده شدن شرایط از قبل تعریف شده بدون نیاز به واسطه یا طرف سوم، اجرا میکنند. قراردادهای هوشمند با تسهیل در ایجاد، انتقال و مالکیت NFTها بهصورت غیرمتمرکز و مطمئن، نقشی حیاتی در تراکنشهای NFTها ایفا میکنند.
هنگامی که یک NFT ایجاد میشود، قرارداد هوشمند در بلاک چین برای تعریف قواعد و شرایط آن مانند حقوق مالکیت، حق امتیاز و قابلیت انتقال استفاده میشود. قرارداد هوشمند این قوانین را بهصورت خودکار هنگام خریدوفروش یا انتقال NFT اجرا میکند.
پلتفرمهای معروف بلاکچین برای NFTها
چندین پلتفرم بلاک چین از NFTها پشتیبانی کرده و هر کدام از آنها، ویژگیها و اکوسیستم منحصربهفردی دارند.
برخی از مطرحترین پلتفرمهای بلاک چین برای NFTها عبارتاند از:
اتریوم
اتریوم یکی از پلتفرمهای اصلی بلاکچین برای NFTها است که شهرت زیادی برای قابلیت قرارداد هوشمند و اکوسیستم پویای برنامههای غیرمتمرکز (DApps) دارد. بلاک چین اتریوم به طور گسترده برای ایجاد و معامله NFTها استفاده میشود.
بایننس اسمارت چین (BSC)
بایننس اسمارت چین، پلتفرم بلاکچینی است که توسط بایننس بهعنوان یکی از بزرگترین صرافیهای ارز دیجیتال در جهان ارائه شده است. BSC امکان تراکنشهای سریع و کمهزینه را مهیا کرده و گزینه جذابی برای خالقان NFT و تریدرها برای حداقل کردن هزینههای تراکنش و حداکثر کردن کارایی خود است.
Flow
Flow پلتفرم بلاکچینی است که برای ساخت برنامههای غیرمتمرکز و داراییهای دیجیتال توسط داپر لبز (Dapper Labs) بهعنوان تیم طراح پروژههای مطرح NFT همچون کریپتو کیتیز و NBA تاپ شات، ساخته شده است. Flow عملکرد و مقیاسپذیری بسیار مطلوبی داشته و گزینه ایدهآلی برای مدیریت کلکسیونهای بزرگ NFT و تراکنشهای سنگین است.
انواع NFT
در این بخش، ۶ نوع NFT را معرفی می کنیم که شما میتوانید از آنها استفاده کنید.

NFTهای کلکسیونی
تصور کنید که یک اثر دیجیتال منحصربهفرد و کمیاب مثلاً یک قطعه اثر هنری، موسیقی یا ویدئو دارید و صرفاً شما و تعداد معدودی از افراد، مالک آن هستید. NFTهای کلکسیونی هم به این شکل هستند. این NFTها بهصورت کارتها یا مهرهای تریدینگ دیجیتال هستند اما بهجای کالا یا آیتمهای فیزیکی، آثار دیجیتال را نمایش میدهند. بسیاری از افراد این NFTها را برای جمعآوری و مالکیت یک آیتم خاص در دنیای دیجیتال، خریدوفروش میکنند. به طور مثال یک هنرمند معروف، نسخه محدودی از یک نقاشی دیجیتال را عرضه کرده و آن را به یک NFT تبدیل میکند. کلکسیونرها قیمت پیشنهادی خود را ارائه میکنند و کسی که بیشترین پیشنهاد را بدهد، مالک آن اثر هنری خاص خواهد شد.
NFTهای هنری
NFTهای هنری، نوعی از NFTهای کلکسیونی هستند که آثار هنری دیجیتال مانند نقاشیها، مجسمهها و تصاویر را نمایش میدهند. این NFTها توسط هنرمندان حرفهای یا حتی کاربران غیرحرفهای ساخته میشوند. NFTهای هنری غالباً موردتوجه علاقهمندان به آثار هنری، کلکسیونرها و سرمایهگذاران قرار دارد.
NFTهای موسیقی
آیا به موسیقی علاقه دارید؟ NFTهای موسیقی، فایلهای دیجیتال موسیقی شبیه ترانه، آلبوم و ویدئو موزیک هستند. شما با داشتن این نوع NFT، مالک نسخهای خاص و منحصربهفرد از موسیقی موردعلاقه خود در دنیای دیجیتال هستید. به طور مثال، یک خواننده معروف، نسخهای اختصاصی از آلبوم خود را بهصورت NFT عرضه میکند و هواداران این خواننده، این NFTها را خریده تا مالک نسخهای انحصاری از موزیکهای او باشند.
NFTهای ویدئویی
NFTهای ویدئویی شبیه NFTهای موسیقی، ویدئوهای دیجیتال شامل فیلمها، برنامههای تلویزیونی و ویدئو موزیکها را نمایش میدهند. این NFTها شبیه داشتن یک پوستر یا تصویر دیجیتال منحصربهفرد یک فیلم هستند.
NFTهای بازی
این NFTها مخصوص گیمرها هستند. NFTهای بازی، آیتمهای دیجیتالی را نشان میدهند که میتوانید از آنها در بازیهای ویدئویی استفاده کنید. این NFTها شامل کاراکترهای خاص بازی، تفنگها و تسلیحات قدرتمند یا پوستههای منحصربهفرد برای کاراکترهای موردعلاقه شما در بازیها هستند. به طور مثال، شما در یک بازی آنلاین، NFT را خریداری میکنید که یک شمشیر افسانهای را به شما اعطا میکند. این NFT منحصربهفرد است و شما میتوانید از این NFT صرفاً در همان بازی استفاده کنید. در برخی مواقع میتوانید این NFT را بفروشید و پول واقعی کسب کنید.
NFTهای متاورسی
متاورس، یک دنیای مجازی بسیار بزرگ است که افراد میتوانند در این دنیای مجازی، کاوش کرده، با دیگران تعامل کرده و اثر خود را خلق کنند. NFTهای متاورسی آیتمهای دیجیتال مانند زمین مجازی، ساختمانها و آواتارهایی را نمایش میدهند که شما میتوانید از آنها در این دنیای دیجیتال استفاده کنید. به طور مثال شما میتوانید یک NFT را بخرید که امتیاز مالکیت قطعهای از یک زمین مجازی را به شما میدهد. شما میتوانید خانه مجازی موردعلاقه خود را در این زمین بسازید.
بهترین بازارهای NFT
یک بازار NFT، پلتفرم آنلاینی است که در آن کاربران میتوانند توکنهای NFT را ساخته و معامله کنند. این پلتفرمها از بلاک چین بهعنوان فناوری اصلی خود برای اطمینان از شفافیت در تراکنشها و ثبت فرایند معامله و توکنسازی داراییها استفاده میکنند. بازارهای NFT، خریداران و فروشندگان کلکسیونهای دیجیتال نگهداری شده در بلاک چین را به یکدیگر متصل میکنند. کاربران میتوانند در فهرستهای این سایتها، آیتمهای موردعلاقه خود را مشاهده کرده، تصاویر آثار هنری را ببینند و از اطلاعات مرتبط با خالق اثر مطلع شده و در نهایت پیشنهاد خود را در حراجی برای خرید آن NFT بدهند.

بهترین بازارهای NFT عبارتاند از:
پلتفرم ریریبل (Rarible)
کاربران در پلتفرم ریریبل میتوانند بهسادگی NFTهای موجود و ترند شده را در فهرستهای واضح، مشاهده کنند. این پلتفرم امکان مینت کردن، خریدوفروش توکنهای دیجیتال را به کاربران در دستهبندیهای مختلف میدهد. حراجیهای زنده، کالکشنهای جذاب و بهترین فروشندگان، بخشهای دیگر این پلتفرم هستند. همچنین کاربران میتوانند نظرات خود را درباره ارتقای این پلتفرم ارائه کنند. آثار هنری دیجیتال، بازیها، میمهای متاورسی و تصاویر، بخشی از انواع NFTهای قابلمعامله در Rarible هستند.
اوپن سی (OpenSea)
بازار NFT اوپن سی که در سال ۲۰۱۷ راهاندازی شده است، یکی از اولین و بزرگترین وبسایتهای معامله NFT است که پذیرای هولدرهای پالیگون، اتریوم و بیت کوین است. سازندگان میتوانند NFTهای خود را با قیمت ثابت یا از طریق حراج بفروشند. البته خریداران نیز میتوانند بین گزینه خرید ثابت یا حراج هنگام خرید توکن موردنظر خود، انتخاب کنند. این پلتفرم اطلاعات ارزشمندی را درباره رتبه فروشندگان، تعداد NFTهای فروخته شده، میانگین قیمت فروش و سایر جزئیات مهم، ارائه میکند.
کریپتو دات کام (Crypto.com)
Crypto.com ، دیگر بازار NFT مبتنی بر اتریوم است که در سال ۲۰۲۱ راه اندازی شده و تا کنون ۱۰۰ میلیون کاربر در ۹۰ کشور را جذب کرده است. کاربران می توانند NFTهای هنری، بازی، ورزشی و موسیقی را در این پلتفرم معامله کنند. همچنین در این پلتفرم، NFTهای متعددی از سلبریتی ها نیز مشاهده شده که امکان خرید آنها با ارائه پیشنهاد قیمت یا با قیمت ثابت وجود دارد. مزیت دیگر این بازار، عدم وجود کارمزد تراکنش است و البته کاربران می توانند NFTها را با موبایل خود معامله کنند.
گرانترین NFTهای جهان
در طی سالهای گذشته، بسیاری از NFTهای خلاقانه ارائه شدهاند که باقیمتهای باورنکردنی فروخته شدهاند. در این قسمت با گرانترین NFTهای فروخته شده در جهان آشنا میشویم.
The Merge به ارزش ۹۱ میلیون دلار
اثر هنری The Merge، یک NFT است که با قیمت نجومی ۹۱.۸ میلیون دلار توسط شرکت نیفتی گیتوی فروخته شد. البته باید توجه داشت که این NFT نه توسط یک نفر، بلکه توسط ۲۹۹۸۳ نفر خریداری شد. بدین ترتیب، این اثر هنری به ۳۱۲۶۸۶ کوین تقسیم شده و در بین خریداران توزیع شد.
Beeple Collection به ارزش ۶۹ میلیون دلار
اثر هنری Beeple، گرانترین NFT هنری است که فروخته شده است. این اثر هنری، نقاشی است که حاوی ۵۰۰۰ تصویر نقاشی شده توسط خالق این اثر طی پنج هزار روز متوالی است. این اثر بی نظیر در حراجی توسط حراجی کریستی به قیمت ۶۹ میلیون دلار، به فروش رسید.
Clock به ارزش ۵۲ میلیون دلار
این توکن گرانقیمت برای حمایت از یک مسئله اجتماعی ساخته شده است. این NFT که توسط آسانژ مؤسس وبسایت ویکیلیکس ساخته شده است، یک شمارنده دیجیتال از روزهایی را که آسانژ در زندان بلمارش لندن سپری کرده است، نشان میدهد. هدف از ارائه این توکن، افزایش سرمایه برای بازخواست قراردادن زندانی شدن آسانژ بوده و در حراجی به قیمت ۵۲ میلیون دلار فروخته شد.
جمعبندی
NFTها، ظرفیت مطلوبی برای ایجاد تحول بزرگی در حقوق مالکیت کالاهای دیجیتال دارد. با توجه به افزایش روزافزون شهرت این توکنها، میتوان همچنان به رشد NFTها در سال ۲۰۲۴ و سالهای آینده امیدوار بود. همچنین میتوان شاهد یکپارچگی هر چه بیشتر DeFi و NFTها بود که ارزش این توکنها را بیش از قبل خواهد کرد.
سوالات متداول
NFT چیست؟
NFT مخفف non fungible token یا توکن غیرقابل تعویض است. این توکن، یک دارایی دیجیتال منحصر به فرد است که در شبکه بلاکچین اجرا می شود. امکان خرید، فروش و معامله این توکن ها همانند دارایی های فیزیکی وجود دارد.
NFTها چه کاربردی دارند؟
می توان از NFTها در حوزه های مختلف شامل آثار هنری دیجیتال، موسیقی، ویدئوها و شکل های دیگر رسانه ها استفاده کرد. همچنین می توان از این توکن ها برای بازی ها، املاک مجازی و کلکسیون ها استفاده کرد. NFT ها راهی را برای سازندگان و مالکان برای پولی کردن دارایی های دیجیتال خود و ثبت حقوق مالکیت، فراهم می کنند.
NFTها چگونه کار می کنند؟
NFTها با فناوری بلاک چین کار می کنند. بلاک چین، یک لجر گسترده است که تراکنش ها را ثبت و راستی آزمایی می کند. رایج ترین بلاک چین مورد استفاده برای NFTها، اتریوم است که از قراردادهای هوشمند برای ایجاد و مدیریت NFTها استفاده می کند.
NFTها چگونه خرید و فروش می شوند؟
NFTها غالبا در بازارهای آنلاین خرید و فروش می شوند. خریداران می توانند NFT ها را با استفاده از ارزهای دیجیتا مانند اتریوم، بیت کوین یا سایر ارزهای دیجیتال بخرند. هنگام فروش یک NFT، مالکیت دارایی به مالک جدید منتقل شده که او نیز می تواند این NFT را در بازار معامله کند.


