تحلیلگران و تریدرهای بازارهای مالی، همواره بهدنبال الگوهای شناخته شده در چارتها هستند تا بتوانند بازگشت احتمالی بازار و تغییر روند آن را پیشبینی کنند. یکی از الگوهایی که نشاندهنده روند صعودی است، الگوی کف سه قلو نام دارد. در این مقاله، میخواهیم این الگو و جزئیات آن را به طور کامل معرفی کرده و با نحوه شناسایی، اهداف قیمتی و استراتژیهای معاملاتی برای کسب سود آشنا شویم. اگر شما نیز در بازارهای مالی همچون فارکس، ارز دیجیتال یا بورس فعالیت دارید یا میخواهید با الگوهای تکنیکال آشنا شوید، این مقاله را تا پایان مطالعه کنید تا با این الگوی مهم آشنا شوید.
الگوی کف سه قلو چیست؟
الگوی کف سه قلو (Triple bottom pattern) هنگامی تشکیل میشود که قیمت یک دارایی سه بار به یک سطح حمایت رسیده و هیچگاه این حمایت را نمیشکند. این الگو همانطور که از نام آن پیداست، سه کف را بر روی چارت ایجاد میکند. هنگامی که قیمت به سطح حمایت نزدیک میشود، خریداران وارد بازار شده و فشار فروش را دفع میکنند. حمایت آنها در این سطح قیمت، مومنتوم صعودی را نشان میدهد.
برای تشخیص کف سه قلو، لازم است تا قیمت یک سطح را سه بار و به طور مجزا تشخیص دهد. غالباً این سطح حمایت، همان کف قبلی یا کف تکنیکال است. برخی از تریدرها نیز به دنبال مشاهده کف سه قلو اطراف اعداد رند مانند ۱۰، ۲۰، ۵۰ و سایر اعداد رند هستند. هنگامی که قیمت ارز دیجیتال ، سهم یا سایر داراییهای مالی سومین کف را شکل میدهد، تریدرها وارد معامله میشوند.
الگوی کف سه قلو چگونه تشکیل میشود؟
الگوی کف سه قلو در سه مرحله مجزا تشکیل میشود، بهنحویکه فروشندگان تلاش میکنند تا قیمت را پایین ببرند، اما در مرحله از خریداران شکست میخورند. خرسها (فروشندگان) در ابتدا تلاش میکنند تا قیمت را پایینتر از آخرین سویینگ یا کف حمایتی تکنیکال ببرند. این روند نزولی کوتاه، موجب میشود تا خریداران در یک ناحیه قیمتی خاص، پوزیشنهای خرید خود را ثبت میکنند. غالباً، اعداد رند مهم، خریداران بیشتری را به دلیل اهمیت روانشناختی این اعداد، جذب میکنند.
در اولین تلاش، خریداران تقاضای کافی را برای قیمت یک دارایی جهت تشکیل کف، ایجاد میکنند. بااینحال، فروشندگان همچنان در تلاشاند تا دوباره قیمت را کاهش دهند؛ بنابراین، الگو ادامه یافته تا دومین حمایت موفق خریداران از قیمت شکل گیرد. این روند، باعث معتبر شدن این ناحیه حمایتی در میان مشارکتکنندگان بازار میشود.
در سومین تلاش برای شکلگیری کف مشابه، با حضور دوباره خریداران در این ناحیه حمایتی، تریدرهای بیشتری از شکلگیری الگوی کف سه قلو مطلع میشوند. بدین ترتیب، این مومنتوم خرید نشاندهنده بازگشت احتمالی قیمت به سمت بالا است. تریدرهای تکنیکال منتظر میمانند تا با شکست قیمت بالاتر از خط مقاومت، آماده ورود به پوزیشن لانگ (خرید) شوند.
چگونه الگوی کف سه قلو را شناسایی کنیم؟
میتوان با استفاده از برخی نشانهها، تشکیل الگوی کف سه قلو در چارت قیمت را تأیید کرد:
تشکیل سه کف مجزا در یک سطح حمایت
مهمترین نشانه برای تشخیص کف سه قلو، مشاهده سه بار تلاش برای رسیدن به یک کف قیمتی مشخص است. این حالت غالباً در اطراف یک عدد رند یا سویینگ (کف) قبلی که مورد حمایت خریداران قرار گرفته است، مشاهده میشود. لازم است تا پس از بار رسیدن به سطح حمایت، قیمت دوباره روند صعودی پیدا کند.
جدایی و فاصله نسبی بین کفها
کفها معمولاً در فاصلهای منطقی طی چند هفته یا چند ماه شکل میگیرند. گپهای بین نقاط، نباید بسیار طولانی باشد. در این حالت، میتوان شاهد نبرد فعال بین خریداران و فروشندگان در ناحیه حمایت بود.
واگرایی صعودی در تلاش سوم
با غلبه خریداران بر فروشندگان در تلاش سوم، حجم معاملات غالباً افزایش مییابد. همچنین میتوان شاهد واگرایی مومنتوم صعودی با اندیکاتورهای تحلیل تکنیکال نظیر RSI یا MACD بود.
شکست کاذب
بر خلاف ریورسال سقف سه قلو، در الگوی کف سه قلو، حمایت بهخوبی توسط خریداران حفظ میشود. این موضوع نشاندهنده غلبه خریداران بر فشار فروش در ناحیه حمایت در طی سه بار تلاش متوالی فروشندگان برای شکستن این سطح است.
مثالی از تشکیل کف سه قلو
در این قسمت، به مثالی از الگوی کف سه قلو برای چارت سهام شرکت فرضی XYZ اشاره میکنیم. در نیمه نخست سال ۲۰۲۳، قیمت سهام XYZ افت کرده و به میزان %۲۵ از بیشترین قله قبلی خود، کاهش یافته است. خریداران در سطح حمایت روانی ۱۰۰ دلار، به دنبال متوقف کردن روند نزولی در سه نقطه مجزا هستند. هر زمانی که قیمت سهم به این سطح طی چند ماه میرسد، الگوی کف سه قلو با سه بار حمایت کامل توسط خریداران در قیمت ۱۰۰ دلار، تشکیل میشود.
در ریتست سوم، حجم خرید بهسرعت افزایش مییابد. این روند نشاندهنده حضور گستردهتر گاوها (خریداران) با تشکیل کف سوم XYZ در نزدیکی قیمتهای مشابه، است. با چیره شدن خریداران بر فروشندگان، تریدرها پیشبینی میکنند که احتمال شکلگیری شکست صعودی، بیشتر است.
هنگامی که قیمت XYZ از مقاومت کوتاهمدت ۱۱۰ دلار عبور میکند، این شکست صعودی باعث فعال شدن سیگنال های ورود برای خریداران میشود. بدین ترتیب، قیمت سهام این شرکت به میزان %۲۰ طی هفته های بعد به دلیل تغییر مومنتوم صعودی ناشی از شکلگیری کف سه قلوی معتبر، افزایش یافت.
چگونه با الگوی کف سه قلو معامله کنیم؟
تریدرها میتوانند از دو روش برای کسب سود از الگوی کف سه قلو، استفاده کنند:
پیشبینی شکست
سادهترین و محبوبترین راه، صبر کردن برای شکسته شدن قیمت بالاتر از خط مقاومت پس از شکلگیری و تکمیل الگوی کف سه قلو است. این شکست، تأیید آغاز احتمالی یک روند صعودی جدید است. تریدرها در این حالت وارد پوزیشن خرید شده و حد ضرر خود را پایینتر از کف قبل، قرار میدهند.
خرید در سومین کف
تریدرهایی که ریسکپذیری بیشتری دارند، تلاش میکنند با ریتست سوم خط حمایت، وارد پوزیشن خرید شوند. آنها به دنبال کسب سود بیشتر پیش از شکست مقاومت هستند. در این حالت و در صورت شکست الگو، باید حد ضرر نزدیکی نسبت به نقطه ورود در نظر گرفته شود تا از زیان احتمالی جلوگیری شود.
تفاوت الگوی کف سه قلو و سقف سه قلو
کف سه قلو، یک الگوی صعودی است درحالیکه الگوی سقف سه قلو، یک الگوی نزولی است. تفاوت اصلی، در نحوه واکنش به سطوح حمایت و مقاومت است.
در الگوی کف سه قلو، سطح حمایت کلیدی سه بار تست میشود درحالیکه هیچگاه به دلیل حمایت خریداران، شکسته نمیشود. این روند نشاندهنده مومنتوم مثبت در بین خریداران و احتمال بالای صعود قیمت است. بااینحال، سطح مقاومت در الگوی سقف سه قلو، سه بار تست شده تا در نهایت قیمت به سمت پایین نزول کند. شکسته نشدن مقاومت به معنای مقاومت فروشندگان و بیشتر شدن فشار فروش است. الگوی کف سه قلو نشاندهنده شکست صعودی است درحالیکه سقف سه قلو به تریدرها نشان میدهد که شکست سطح قیمت را از الگو، پیشبینی کنند. هر دو حالت، نشاندهنده نبرد شدید بین خریداران و فروشندگان برای شکسته شدن نهایی سطوح حمایت و مقاومت هستند.
مزایا و معایب الگوی کف سه قلو
در جدول زیر، به مهمترین مزایا و معایب الگوی کف سه قلو اشاره کردهایم.
| مزایا | معایب |
| سیگنال نشاندهنده مومنتوم صعودی | سقف سه قلو قابلیت اطمینان بالاتری دارد. |
| تشخیص راحت با شکلگیری سطح حمایت | نیاز به پرایساکشن بالا برای شکلگیری الگو |
| نقاط ورود و خروج مشخص برای ورود به پوزیشن ترید |
الگوی کف سه قلو چهقدر قابلاطمینان است؟
قابلیت اطمینان الگوی کف سه قلو بستگی به عواملی همچون تایم فریم معاملاتی تریدرها، قدرت روند نزولی و شرایط کلی بازار دارد. بهطورکلی، این الگو قابلیت اطمینان بیشتری در تایم فریمهای طولانیتر و چیرگی روند نزولی دارد. اکیداً توصیه میشود از سایر اندیکاتورهای تکنیکال برای تأیید گرفتن الگو استفاده شود. به طور مثال، در بیشتر موارد، حجم معامله پس از کف اول نزول میکند و تنها هنگامی سرعت آن بیشتر میشود که کف نهایی شکل گرفته است.
همچنین، بسیاری از تریدرها از اندیکاتورهایی همچون اندیکاتور RSI برای تشخیص قرارگیری قیمت دارایی در ناحیه اشباع خرید و فروش و اندیکاتور MACD برای تأیید شکلگیری سه کف استفاده میکنند.
کلام پایانی
الگوی کف سه قلو، یکی از الگوهای معتبر برای تشخیص تغییر روند و سنتیمنت بازار و ایجاد فرصتهای معاملاتی احتمالی است. هنگامی که قیمت یک دارایی طی سه نوبت به کف حمایتی میرسد، میتوان شاهد حضور منسجم خریداران و حفظ سطح حمایت توسط آنها بود. در نهایت، این مومنتوم خرید باعث افزایش احتمالی نقطه بریکاوت صعودی و شکست مقاومت میشود. البته باید دانست که نباید صرفاً از یک الگوی تکنیکال بهتنهایی برای ورود به پوزیشنهای معاملاتی استفاده کرد، بلکه حتماً باید از سایر استراتژیها و اندیکاتورهای تکنیکال نیز برای تأیید گرفتن و ورود یا خروج از یک پوزیشن، استفاده کرد.
سوالات متداول
منظور از الگوی کف سه قلو چیست؟
منظور از الگوی کف سه قلو، شکل گیری سه نقطه در یک سطح حمایتی مشخص در یک روند نزولی و سپس حمایت خریداران و معکوس شدن روند قیمت است.
نرخ موفقیت الگوی کف سه قلو چه قدر است؟
بر اساس تحقیقات، تحلیل ها و بک تست گیری از الگوهای چارتی از جمله الگوی کف سه قلو، نرخ موفقیت الگوی کف سه قلو حدود %۷۴ تا %۷۹ است.
آیا کف سه قلو بهتر از کف دو قلو است؟
کف سه قلو بیشتر در حالت ریورسال نسبت به کف دو قلو شکل می گیرد. با این حال، این موضوع لزوما به معنای برتری این الگو نیست. از طرفی، الگوهای کف دو قلو بسیار رایج هستند و غالبا فرصت های معاملاتی بیشتری را در قیاس به همتای سه قلوی خود، در اختیار معامله گران قرار می دهد.
الگوی کف سه قلو صعودی است یا نزولی؟
الگوی کف سه قلو، یک الگوی نزولی و بازگشتی است که نشان دهنده پایان روند نزولی در بازار است.
